GIÓ VÀ SÓNG
(Truyện ngắn của Thu Diệu)

Đêm Cao Nguyên đậm đặc. Đậm đặc mà sóng sánh như ly cà phê Ban Mê, tưởng có thể múc ra từng thìa nhỏ. Vinh nằm trong màn đêm ấy chong chong đôi mắt suy nghĩ miên man. Dòng tư tưởng dẫn anh ra Bắc vào Nam, đưa anh về hết tuổi thơ rồi lại thời trai trẻ… Nó đọng lại ở một nơi mà anh chưa từng đến bao giờ : Vịnh Cam Ranh.

Quê gốc của Vinh ở một huyện ngoại thành Hà Nội nhưng anh sinh ra và trưởng thành giữa lòng thành phố Thái Nguyên. Thuở ấy chiến tranh tưởng không biết đến bao giờ, nhưng sao mà tình người tha thiết thế và tình Nam Bắc khăng khít thủy chung đến thế. Từ thành phố nhỏ bé miền sơn cước thơm ngát hương chè của Vinh như có bóng dừa thướt tha với những con sóng dạt dào của thành phố biển Nha Trang. Bởi ngày ấy Thái Nguyên kết nghĩa với Nha Trang nên ý chí đấu tranh thống nhất làm cho khắp nơi trên đất Thái có miền Nam : mỏ than Khánh Hòa, xưởng may Diên Khánh, và ngôi trường cấp 2 Vinh đang học cũng được mang cái tên thơ mộng : Nha Trang. Bố thường giảng giải cho Vinh : Nha Trang là xứ sở trầm hương. Trong lòng Vinh gió biển Nha Trang mang thoảng hương trầm cứ lồng lộng từ thuở ấy.

Cuối những năm 60 chiến tranh càng thêm ác liệt. Vinh tốt nghiệp Sư phạm trung cấp và xung phong về dạy cấp 2 ở một trường nông thôn sát chân dãy núi Tam Đảo. Lớp học phải ở dưới hầm để đề phòng máy bay Mỹ đến dội bom bất chợt, nhưng trong lớp thầy trò vẫn hát rộn ràng “Miền Nam kêu gọi ta vượt Trường Sơn bay vọng ra, ôi tiếng quê hương như thúc giục chúng ta…”. Và rồi anh tạm biệt mái trường cùng mối tình đầu để lên đường ra trận. Đêm chia tay, Thanh Lan áp má sát nơi tim anh, thổn thức : “Anh đi xa có nhớ em nhiều không?”. Dẫu đang ôm đôi vai người yêu mà lòng Vinh vẫn dạt dào thương nhớ, anh nhẹ siết Thanh Lan rồi đáp : “ Anh sẽ gửi em những bài thơ về biển Nha Trang”…

Từ căn cứ trong một cánh rừng Đăk Lăk toàn cây sao cổ thụ, Vinh nhận lệnh dẫn tổ trinh sát đi tìm đường xuống đồng bằng theo phương án tiếp cận Nha Trang. Sau bốn ngày đêm luồn rừng khẩn trương mà bí mật theo hướng Đông, khi đôi chân Vinh đang thận trọng tìm bước trên những mỏm đá phủ đầy rêu, anh chợt như nghe thấy tiếng sóng lẫn trong làn gió. Anh hỏi nhỏ người chiến sĩ giao liên : “ Đây là đâu thế cậu ?”. Và anh bàng hoàng khi nghe đáp : “Cam Ranh!” .

Cam Ranh ! Vinh bỗng thấy gió lồng lộng thổi. Cam Ranh ! Quân cảng Cam Ranh nổi tiếng của Mỹ ở vịnh Cam Ranh với những tuần dương hạm hiện đại mà không ngăn nổi những con tàu không số của quân ta đó ư ? Cam Ranh, nghĩa là đã sát thành phố Nha Trang – quê hương kết nghĩa của anh đó ư ? Lòng Vinh nao nức như người xa quê nay trở lại, mặc dầu đây là lần đầu anh đến. Và lại gió . Gió vịnh Cam Ranh như cuộn cho xoăn thêm “mái đầu Xuân Diệu” của Vinh, gió như níu như mời đôi chân anh dừng lại. Lòng Vinh như say như mơ mà như thực, bởi “Gió vịnh Cam Ranh”- một truyện ngắn của nhà văn Nam Hà mà Vinh đã đọc khi còn ở miền Bắc, làm cho anh có tình thân thương đó.

Dẫu tha thiết thế, tha thiết đến muốn ào ngay xuống núi để dầm mình trong làn nước xanh của vịnh, để hít thêm cho căng lồng ngực những con gió mang theo hương trầm, Vinh vẫn phải bùi ngùi giục các chiến sĩ mau rảo bước vì nhiệm vụ. Trong hồn Vinh ngân lên câu thơ Thu Bồn : “Em đến rồi em lại đi / Biến anh thành gã Trương Chi không đàn”.

Vinh bị thương nặng trong trận huyết chiến thành cổ Quảng Trị. Một trái M79 xuyên sườn phải vào sát thận rồi ngoan ngoãn nằm yên ở đó. Anh được cấp tốc đưa ra Bắc. Giáo sư bác sĩ H.C.L. phó Viện trưởng Quân y viện 108 – cũng là chú ruột Vinh trực tiếp mổ cứu anh. Khi Vinh tỉnh, Giáo sư đưa cho anh vỏ đạn và mắng : “ Cha mi ! Mơ chi mà cứ hò hét suốt ngày : Thanh Lan ơi, anh sẽ mang về cho em gió vịnh Cam Ranh”…

*
* *

Hai mươi lăm năm sau. Dòng đời xô dạt khiến gia đình Vinh rời bỏ Thái Nguyên chuyển vô Nam. Đoàn tàu dừng ở ga Nha Trang, vợ chồng Vinh lên xe đò lên Đà Lạt. Khi xe chạy qua thị trấn Ba Ngòi, Vinh bỗng thấy xa xa một vùng biển xanh biếc cứ kéo dài theo